Historia

Zamknij
Potomkowie społeczności żydowskiej z Żychlina i innych miast i miasteczek w centralnej Polsce od kilku lat przylatują do Polski, do Żychlina, by porządkować teren cmentarza żydowskiego. Dzięki ich zaangażowaniu w porządkowanie terenu cmentarza żydowskiego w Żychlinie, dzięki prowadzeniu przez nich kosztownych badań georadarem, by odnaleźć miejsca masowych grobów, cmentarz zmienia swój wygląd…
Dziś o następnych fragmentach historii cmentarza żydowskiego w Żychlinie, o której rozmawialiśmy w kwietniu 2026 roku podczas spotkania z uczniami Zespołu Szkół nr 1 w Żychlinie. Dziękujemy dyrektorowi Szkoły Januszowi Głuszczowi za pomoc w zorganizowaniu spotkania.
12 maja 2026 roku, w 91. rocznicę śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego, Narodowe Archiwum Cyfrowe udostępnia techniczną, poglądową wersję unikatowego filmu, przedstawiającego krakowskie uroczystości pogrzebowe jednego z najważniejszych twórców niepodległej Polski. To pierwsza w historii publikacja tego materiału w całości i jednocześnie efekt skutecznego działania Archiwów Państwowych, które - korzystając z prawa pierwokupu - zapobiegły, aby tak bezcenny dokument trafił do prywatnych zbiorów. - To jeden z tych momentów, które przypominają nam, dlaczego istnienie archiwów państwowych ma fundamentalne znaczenie dla kultury i historii narodowej. Dzięki zdecydowanym działaniom Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz wsparciu Archiwum Narodowego w Krakowie włączyliśmy do zbiorów publicznych kolejny fragment polskiego dziedzictwa - unikatowy, nigdy wcześniej w całości niepublikowany amatorski zapis filmowy krakowskich uroczystości pogrzebowych Marszałka Józefa Piłsudskiego z 18 maja 1935 roku - informuje dr Paweł Pietrzyk, naczelny dyrektor Archiwów Państwowych.
Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi planuje 16 maja (sobota) od godz. 18:00 do 00:00 Noc Muzeów. W tym roku na zwiedzających będziemy czekać w dwóch lokalizacjach  – w siedzibie IPN Oddział w Łodzi (ul. E. Orzeszkowej 31/35 w Łodzi) oraz w Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym IPN w Łodzi im. ppłk. Wacława Lipińskiego (Al. marsz. Józefa Piłsudskiego 5 w Łodzi).
Wystartowały zapisy na kolejną edycję Rajdu Rowerowego Szlakiem gen. Władysława Andersa! Już 9 maja ulice Gminy Krośniewice wypełnią się pasjonatami dwóch kółek. Przed nami wyjątkowe wydarzenie łączące sportową pasję z hołdem dla jednego z najwybitniejszych synów ziemi krośniewickiej - generała Władysława Andersa. Zapraszamy do wspólnego pokonania 50-kilometrowej trasy pełnej historii i pięknych krajobrazów.
Spotkaliśmy się dziś, by podsumować projekt edukacyjny zatytułowany „Kamienie wołać będą – to miejsce to cmentarz!” realizowany przez Fundację „Przyjaciele i Rodziny Żydowskie Miasta Kutna”. Projekt jest współfinansowany przez Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Naszym Partnerem w działaniach jest Szkoła Podstawowa nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Kutnie. Patronatem Honorowym objęli projekt: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN i Łódzki Kurator Oświaty pan Janusz Brzozowski. Dziękujemy za uczynienie nam tego zaszczytu.
Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej wyjaśnia, skąd się wzięła w zbiorach Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej „Księga Pamięci Kutna i okolicy”, wydana w językach jidysz i hebrajskim w 1968 roku w Tel Awiwie.
Dzięki życzliwości gościnnego Żychlińskiego Domu Kultury, miałam możliwość podzielenia się historią cmentarza żydowskiego w Żychlinie z mieszkańcami Żychlina. I tak, jak wcześniej napisałam, historia tej nekropolii jest ciekawa, ale jednocześnie trudna, a czasem nawet wstrząsająca… To tutaj od połowy XVIII wieku grzebana była społeczność żydowska zamieszkująca w Żychlinie, rodziny i przyjaciele odprowadzali zmarłych, urządzali im pogrzeby.
Bożena Gajewska, regionalistka zaprosza do gościnnego Żychlińskiego Domu Kultury, w którym opowie o historii cmentarza żydowskiego w Żychlinie. By przygotować tę opowieść, przez kilka lat poszukiwała ona informacji w Archiwum Państwowym w Płocku Oddział w Kutnie i w Instytucie Pamięci Narodowej.
Każdy człowiek ma swoje imię i nazwisko…, także każda z ofiar Zagłady pochowanych na cmentarzu żydowskim w Kutnie miała swoje imię i nazwisko. Niemcy chcieli zatrzeć pamięć o kutnowskich Żydach, Żydówkach i ich dzieciach, o więźniach niemieckiego obozu dla Żydów w Kutnie – Judenlager „Konstancja”.
1 marca przypada Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych". Instytut Pamięci Narodowej honoruje Żołnierzy Niezłomnych, uczestnicząc w uroczystościach państwowych i organizując wiele przedsięwzięć w całej Polsce.
„Księga Pamięci Kutna i okolicy” stanowi cenne źródło dokumentalne do poznania życia, kultury i doświadczenia Zagłady społeczności żydowskiej zamieszkującej w powiecie kutnowskim do 1942 roku. Księga Pamięci Kutna została opublikowana w 1968 roku w Izraelu w języku hebrajskim i jidysz. Jej redaktorem jest Dawid Sztokwisz. W ramach zadania publicznego pn. „Odkrywamy nieznane karty z historii Kutna i powiatu kutnowskiego” zostały przetłumaczone na język polski wybrane artykułu z tej Księgi.
Czy wystawa edukacyjna „Historia cmentarza żydowskiego w Kutnie”, której prezentacja właśnie się zakończyła, przyniesie pozytywne rezultaty? Trudno jest nam dziś odpowiedzieć na te pytania. Nie mniej jednak nie przerywamy naszych działań edukacyjnych. Oprowadziliśmy po wystawie prawie trzystu uczniów kutnowskich szkół:
Przypominamy, 18 października o godzinie 10.00 w hali sportowej Gminnego Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji w Krośniewicach pry ul. Łęczyckiej 19a  wejście od ul .Polnej odbędzie się „V Memoriał gen. Mieczysława Rysia-Trojanowskiego – turniej strzelecki”. Wydarzenie to, współfinansowane przez Gminę Krośniewice, stanowi ważny element lokalnych obchodów upamiętniających postać wybitnego generała, który urodził się w Krośniewicach i na trwałe zapisał się w historii Polski.
„Historia mówi przez pokolenia" – pod tym hasłem Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi organizuje Kongres Przyszłości Narodowej, który odbędzie się 15–16 października 2025 r. w Zatoce Sportu Politechniki Łódzkiej (Aleja Politechniki 10). Uroczyste otwarcie Kongresu będzie miało miejsce w środę, 15 października br. o godz. 11.00. Wydarzenie zostało objęte Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego. Zapraszamy!