68 proc. Polaków ma wrażenie, że ich kot ich ignoruje - efekt błędnej interpretacji

Aż 68 proc. Polaków ma wrażenie, że ich kot ich ignoruje, a taki sam odsetek przynajmniej raz się zastanawiał, czy zwierzę w ogóle ich kocha – wynika z badania przeprowadzonego na potrzeby kampanii „Od ignorowania do uwielbienia" marki SHEBA należącej do firmy Mars. Eksperci podkreślają jednak, że pozorna obojętność kota często nie oznacza braku przywiązania, lecz wynika z jego naturalnego sposobu komunikacji.

– Koty to zwierzęta bardzo niezależne, które komunikują się w subtelny sposób. W przeciwieństwie do psów rzadziej okazują emocje w sposób bezpośredni, dlatego ich zachowanie bywa dla opiekunów trudniejsze do odczytania. Koty obserwują otoczenie, reagują na zmiany i same decydują, kiedy chcą kontaktu czy czułości. To sprawia, że relacja z nimi bywa postrzegana jako nieprzewidywalna – w rzeczywistości jednak koty są bardzo konsekwentne w swoim zachowaniu, tylko ich sygnały są delikatniejsze i wymagają od nas większej uważności oraz znajomości kociej mowy ciała – mówi Małgorzata Głowacka, lekarka weterynarii.

Jak pokazują wyniki badania, w wielu domach kot nie jest postrzegany jako „zwierzę całej rodziny". W gospodarstwach, w których mieszka więcej osób, 40 proc. opiekunów uważa, że pupil darzy ich większym uczuciem niż innych dorosłych domowników, a niemal co trzeci ma poczucie, że to ktoś inny jest jego faworytem. Jedynie ok. 35 proc. badanych sądzi, że kot kocha wszystkich jednakowo.

To się przekłada także na codzienne zachowania opiekunów. Niemal co trzeci próbował „rozmawiać po kociemu", naśladując miauczenie, a co czwarty odwzajemniał powolne mruganie lub zmieniał przestrzeń w mieszkaniu, by zwiększyć komfort zwierzęcia. 16 proc. respondentów deklaruje, że wstaje wcześniej niż kot, by przygotować mu śniadanie, a 13 proc. ogląda razem z nim tzw. kocią telewizję. Zdarzają się również bardziej symboliczne gesty – 8 proc. prowadziło z kotem wideorozmowy, a 3 proc. zdecydowało się na tatuaż z jego wizerunkiem.

– Opiekunowie często oczekują reakcji podobnych do tych, jakie obserwujemy u psów – szybkiego przychodzenia na zawołanie czy wyraźnej potrzeby kontaktu. Tymczasem koty okazują sympatię subtelniej. Czasem „ignorowanie" polega na tym, że kot nie reaguje od razu na wołanie, wybiera moment kontaktu samodzielnie albo obserwuje opiekuna z dystansu. W rzeczywistości wiele z tych zachowań może być oznaką komfortu i zaufania – na przykład powolne mruganie, ocieranie się o nogi czy spokojne przebywanie w pobliżu opiekuna – podkreśla Małgorzata Głowacka.

Eksperci zwracają uwagę, że relacja z kotem może być bardzo silna, ale buduje się ją inaczej niż w przypadku psa. Kluczowe znaczenie mają cierpliwość, obserwacja i respektowanie granic zwierzęcia. Każdy kot ma też własny temperament – jedne chętniej inicjują kontakt, inne potrzebują więcej przestrzeni i czasu.

– Zbudowanie więzi z kotem nie musi być trudne, ale wymaga cierpliwości i przede wszystkim zrozumienia jego potrzeb. Kluczowe jest to, aby pozwolić kotu inicjować kontakt i respektować jego indywidualność. Każdy kot ma inny temperament – jedne są bardziej towarzyskie, inne potrzebują więcej przestrzeni. Kiedy opiekun nauczy się obserwować sygnały wysyłane przez kota i reagować na nie w odpowiedni sposób, a także każdego dnia zaspokajać naturalne kocie potrzeby behawioralne, relacja staje się bardzo silna i oparta na wzajemnym zaufaniu – ocenia ekspertka.

Z badania wynika, że opiekunowie kotów postrzegają tę więź jako relację, którą można rozwijać. Najczęściej deklarują, że chcieliby częściej naśladować zachowanie zwierzęcia lub lepiej dostosowywać przestrzeń mieszkania do jego potrzeb – po 14 proc. wskazań. 13 proc. planuje wspólne seanse „kociej telewizji", a 12 proc. wcześniejsze wstawanie, by przygotować pupilowi posiłek. Jednocześnie aż 43 proc. nie zamierza podejmować żadnych dodatkowych działań, co może wskazywać na przekonanie, że uczuć kota nie da się wymusić.

Jak podkreślają specjaliści, fundamentem kociego dobrostanu są przewidywalność i bezpieczeństwo.

– Koty najlepiej funkcjonują w przewidywalnym środowisku. Dlatego tak duże znaczenie mają codzienne rytuały – regularne karmienie, wspólna zabawa czy stałe miejsca odpoczynku. Powtarzalność daje kotu poczucie kontroli nad otoczeniem i pomaga mu czuć się bezpiecznie. Ważne jest także zapewnienie mu przestrzeni do obserwacji i odpoczynku, np. wysokich miejsc czy spokojnych kryjówek. Gdy kot czuje się bezpiecznie i ma zaspokojone swoje potrzeby, łatwiej buduje relację z opiekunem i chętniej okazuje przywiązanie – mówi Małgorzata Głowacka.

Jak zaznacza, ważne są również spokojne, codzienne aktywności wzmacniające zaufanie zwierzęcia.

– Dobrostan kota buduje się codziennymi, spokojnymi rytuałami. Stałe pory karmienia i łagodny ton głosu dają mu poczucie bezpieczeństwa, a respektowanie jego inicjatywy w kontakcie uczy zaufania. Kot potrzebuje też codziennej zabawy naśladującej polowanie, po której niewielki posiłek naturalnie domyka aktywność i wzmacnia więź z opiekunem. Równie ważne są bezpieczne kryjówki i wysokie miejsca obserwacyjne – kiedy kot ma się gdzie wycofać i kontrolować otoczenie, staje się spokojniejszy i chętniej szuka bliskości z człowiekiem – wskazuje ekspertka.

Na podobne zależności zwracają uwagę także naukowcy z Instytutu Nauki o Zwierzętach Waltham. Wskazują, że wiele sygnałów interpretowanych przez opiekunów jako obojętność w rzeczywistości świadczy o poczuciu bezpieczeństwa. Kot nie okazuje przywiązania w sposób typowy dla psa – zamiast entuzjastycznego powitania częściej wybiera spokojną obecność, przebywanie w pobliżu, powolne mruganie czy sen obok opiekuna. To, co bywa odbierane jako brak reakcji, może być więc wyrazem zaufania.

Kampania „Od ignorowania do uwielbienia" marki SHEBA ma wspierać opiekunów w lepszym rozumieniu subtelnego „języka" kota i budowaniu relacji zgodnej z jego naturą. W ramach programu przygotowano kilkudniowe wyzwanie, które zachęca do świadomego wykorzystywania codziennych rytuałów, takich jak karmienie czy zabawa, jako sposobu wzmacniania zaufania i przywiązania. Producent oferuje gwarancję zwrotu pieniędzy w przypadku braku efektów (szczegóły dostępne na https://www.sheba.pl/). Na stronie marki dostępny jest także chatbot odpowiadający na najczęstsze pytania opiekunów kotów.