Prokuratura Europejska zajmuje się nieprawidłowościami w żychlińskiej szkole

Do Prokuratury Europejskiej trafiło zawiadomienie w sprawie, którą wiele razy opisywaliśmy na naszych łamach, a mianowicie chodzi o nieprawidłowości ujawnione przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Zespole Szkół w Żychlinie.

Minęły trzy lata od kontroli Reginalnej Izby Obrachunkowej w Zespole Szkół w Żychlinie. Pisaliśmy o niej TUTAJ. Dziś sprawdzamy jakie konsekwencje poniósł dyrektor szkoły Tomasz Rapsiewicz w związku z jej wynikami i jakie postępowania w sprawie prowadzą inne instytucje.

Regionalna Izba Kontroli w Łodzi przeprowadziła od 23 maja –30 czerwca 2023 kontrolę w Zespole Szkół w Żychlinie za lata 2020-2022. Szkołą rządził Tomasz Rapsiewicz, najpierw od dnia 1 września 2016 roku do dnia 31 sierpnia 2021 roku, a następnie od dnia 1 września 2021 roku do dnia 31 sierpnia 2026 roku. 10 października 2023 T. Rapsiewicz złożył rezygnację. Zarząd Powiatu zgodnie z wnioskiem dyrektora skrócił trzymiesięczny okres wypowiedzenia do 31 października 2023 roku. Wkrótce jednak ogłoszono konkurs i ten sam Tomasz Rapsiewicz jako jedyny złożył ofertę na stanowisko dyrektora żychlińskiej szkoły. 17 listopada 2023 Komisja Konkursowa w Starostwie Powiatowym w Kutnie wskazała go na stanowisko dyrektora i ponownie nim wtedy został. 

T. Rapsiewicz złożył rezygnację z dniem 31 sierpnia 2026, tym razem ostateczną więc Zarząd Powiatu Kutnowskiego ogłosił konkurs, który spalił na panewce. Władze powiatu wicedyrektorowi Zespołu Szkół w Żychlinie Zbigniewowi Chrulskiemu powierzyły  pełnienie obowiązków dyrektora od dnia 1 września 2026 roku do nie dłużej niż na okres 10 miesięcy tj. do dnia 30 czerwca 2027 roku. 

Od czego się zaczęło

Szkoła realizowała  projekt pt. „Doświadczenie zawodowe – atrakcyjność na rynku pracy” w ramach projektu realizowanego przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji Narodowej zwaną Narodową Agencją w ramach Programu Unii Europejskiej ERASMUS+ - z sektora „Kształcenie i szkolenie zawodowe” - Akcja 1 Mobilność edukacyjna – rodzaj działania – „Krótkoterminowe mobilności osób uczących się”.

Głównym celem projektu było podniesienie kompetencji zawodowych i językowych, poprawa umiejętności i kwalifikacji uczniów oraz poprawa rezultatów procesu kształcenia. Projekt kierowany do uczniów Technikum.

Analiza informacji związanych z realizacją projektów objętych kontrolą, pozwoliła RIO na sformułowanie wniosków:

- zaniechanie opracowania polityki kursowej do przeliczania kosztów poniesionych w trakcie realizacji projektów, w konsekwencji czego, przyjmowano stawki euro według różnych zasad (cena zakupu waluty w kantorze, cena euro na dzień dokonania płatności, cena euro według umowy  o finansowanie, cena euro według kursu wpływu środków na rachunek bankowy organu prowadzącego szkołę),

- nieprawidłowości w zakresie indywidualnych umów zawieranych z uczestnikami, poprzez: niedostosowanie ich treści do wymogów stawianych przez umowy finansowe, brak określenia wybranych opcji wsparcia indywidualnego i kosztów podróży uczestników, brak określenia kwoty wsparcia, brak podpisów dyrektora Tomasza Rapsiewicza w imieniu instytucji wysyłającej uczestników, co de facto stanowiło o nieważności tych umów wy, brak dokumentów potwierdzających zawarcie ubezpieczenia dla uczestnika wyjazdu pod każdą z umów indywidualnych.

W zakresie realizacji poszczególnych mobilności, stwierdzono:

– niespójność dokumentów dotyczących poszczególnych mobilności określających ilość uczestników, osoby biorące udział w mobilności, osoby pełniące funkcję opiekunów, terminu trwania mobilności, a także nierzetelność udzielanych kontrolującym w tym zakresie informacji, - pokrycie kosztów wyjazdu osób niezwiązanych z realizacją projektów

– brak certyfikatów stanowiących potwierdzenie uczestnictwa w mobilnościach,

- pokrywanie kosztów ubezpieczenia uczestników mobilności ze środków wsparcia indywidualnego, co przeczyło postanowieniom umów finansowych i umów indywidualnych z uczestnikami,

– ujęcie w rozliczeniu kosztów mobilności wydatków niekwalifikowalnych. W zakresie wypłaconego wsparcia finansowego dla uczestników:

– niezgodność wypłaconych środków wsparcia indywidualnego i wsparcia na podróż uczestnikom z faktycznie im należnymi,

– zaniechanie rozliczenia zaliczek pobranych z kasy Zespołu Szkół w Żychlinie na poszczególne mobilności, a także wypłata ich osobom niezwiązanym z daną mobilnością,

– brak dochowania należytej staranności przy dokumentach stanowiących podstawę dokonania wypłat z kasy jak i zapłaty zobowiązań wynikających z faktur dotyczących realizacji projektów,

– zapewnione formy wsparcia nie spełniały warunku sprawiedliwego i równego traktowania wszystkich uczestników, np. zakup dodatkowego bagażu dla wybranych uczestników. W zakresie kosztów organizacyjnych:

– zakup usług dotyczących zakwaterowania, wyżywienia, podróży uczestników mobilności oraz usług kursu językowego z pominięciem przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych, co naruszało postanowienia art. II.10 załącznika nr I – Warunki ogólne do umowy finansowej, który w ust. II.10.2 i II.10.3 stanowi, że „ W przypadku gdy realizacja działania wymaga od beneficjentów udzielenia zamówienia na towary, roboty budowlane lub usługi, mogą oni udzielić zamówienia zgodnie z ich zwyczajowymi praktykami zakupowymi pod warunkiem udzielenia zamówienia oferentowi składającemu ofertę najkorzystniejszą ekonomicznie lub w stosownych przypadkach – oferentowi proponującemu najniższą cenę. Muszą przy tym unikać wszelkich konfliktów interesów”. “Beneficjenci, którzy są instytucjami zamawiającymi w rozumieniu dyrektywy 2014/24/UE2 lub podmiotami zamawiającymi w rozumieniu dyrektywy 2014/25/UE3, muszą przestrzegać obowiązujących przepisów krajowych dotyczących zamówień publicznych”,

– wypłata, w okresie luty-sierpień 2021 roku, wynagrodzeń dla osób realizujących projekty, bez zawartych uprzednio z nimi stosownych umów,

– nieuzasadniony wzrost wysokości wynagrodzeń dla osób realizujących projekty w 2022 roku,

– nieprawidłowe zawieranie umów z personelem realizującym projekt oraz niewłaściwe dokonywanie zmian postanowień w nich zawartych,

– nienależyta kontrola wydatków pod względem merytorycznym, formalno-rachunkowym, a także dokonanie ich bez stosowanego zatwierdzenia

Jak pisaliśmy wcześniej Zarząd Powiatu w Kutnie odwołał Tomasza Rapsiewicza dyrektora Zespołu Szkół w Żychlinie. 10 października tego roku T. Rapsiewicz złożył rezygnację. Zarząd Powiatu zgodnie z wnioskiem dyrektora skrócił trzymiesięczny okres wypowiedzenia do 31 października 2023 roku.

Tomasz Krześniak Zastępca Dyrektora Generalnego Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji, która udzieliła dofinansowania w programie Erasmus+ informowała nas, że w sprawie wyników kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi w Zespole Szkół w Żychlinie podejmowane były przez Fundację czynności kontrolne, sprawdzające.

- Względem Beneficjenta (Zespołu Szkół w Żychlinie) zrealizowano kontrolę systemową, w trakcie której zidentyfikowano nieprawidłowości w zakresie formalnym, jakościowym oraz finansowym. W wyniku tej kontroli oraz wyników kontroli zrealizowanej przez RIO w Łodzi zidentyfikowano koszty nieuprawnione oraz wezwano do ich zwrotu na zasadach określonych we właściwych umowach o dofinansowanie projektów - pisał  do nas Tomasz Krześniak Zastępca Dyrektora Generalnego Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji w Warszawie. - Dodatkowo względem beneficjenta wszczęto procedurę Risk Assessment, która na obecnym etapie o uniemożliwia pozyskiwanie nowych środków. Obecnie Beneficjent złożył skargę na efekty kontroli, które są przedmiotem analizy w Ministerstwie Edukacji Narodowej. 

Regionalna Komisja Orzekająca przy RIO ukarała dyrektora

Regionalna Komisja Orzekająca w sprawach o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Łodzi ukarała Tomasza Rapsiewicza dyrektora Zespołu Szkół w Żychlinie karą upomnienia za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone w artykule 15 ustęp 1 i artykule 17 ustęp 1b punkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Łodzi z dnia 07.06.2024r. dotyczące uprawomocniło się 18.07.2024r. 

Prokuratura Europejska przesłuchuje

- Prokuratura Europejska prowadzi postępowanie w sprawie o czyn z art.231 § 1 kk, którego w latach 2021-2023 miał się dopuścić dyrektor Zespołu Szkół w Żychlinie Tomasz Rapsiewicz w związku z realizacją projektów w ramach programu ERASMUS+ - tak informuje eKutno.pl Beata Kaczmarek, Przewodnicząca Komisji Orzekającej przy RIO. Początkowo postępowanie prowadzone było pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Kutnie, ale w lipcu 2025r. zostało przekazane do dalszego prowadzenia pod nadzorem Prokuratury Europejskiej. 

Sprawa Zespołu Szkół w Żychlinie prowadzona jest przez Biuro Delegowanego Prokuratora Europejskiego przy Prokuraturze Regionalnej w Warszawie. W ubiegłym roku odbyły się m.in. przesłuchania pracowników Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji występujących w charakterze świadków. 

Postępowanie pozostaje w toku, nie zostało zakończone, dotychczas nikomu nie zostały postawione zarzuty, czekamy na informację z Luksemburga.

Adnotacja 

Pan Tomasz Rapsiewicz skierował do redaktora naczelnego eKutno.pl przedsądowe wezwanie do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych z kluczowym żądaniem zmiany tytułu, co też czynię, zaznaczam również kolorem dodatkowe zdania, które mają wykluczyć rozumienie tekstu, jako naruszające dobra Pana Tomasza Rapsiewicza. Podkreślam, że wyrażenia typu postępowanie w sprawie użyte w tekście, nie oznacza postawienia zarzutów komukolwiek.

Ola Rzadkiewicz-Śliwicka, red. nacz. eKutno.pl