Emeryci/renciści nie maja obowiązku rozliczania pit, jeśli poza emerytura nie uzyskiwali w roku podatkowym żadnych dochodów. Sytuacja się zmienia, gdy emeryt/rencista ma dodatkowe dochody lub chce skorzystać z preferencji podatkowych.

To, jak rozliczyć pit emeryta, zależy od rodzaju dochodów przez niego uzyskiwanych w trakcie roku podatkowego.

Emeryt będzie musiał się samodzielnie rozliczyć, jeśli emeryturę otrzymywał nie tylko z od jednego świadczeniodawcy ZUS lub KRUS, albo przez część roku świadczenie wypłacał  KRUS, a przez drugą część ZUS.

Emeryt może sam zdecydować, jak rozliczyć pit: indywidualnie, wspólnie z małżonkiem albo jako osoba samotnie wychowująca dziecko. W takim przypadku emeryt/rencista może złożyć oświadczenie o wspólnym opodatkowaniu, a płatnik ZUS lub KRUS nie rozliczy emeryta na druku PIT-40A, tylko przekaże mu informację podatkową PIT-11A. jeśli organ rentowy obniżał wysokość miesięcznych zaliczek na PIT.

Samodzielnie muszą rozliczyć pit roczny  emeryci/renciści, którzy:

uzyskują dodatkowe dochody opodatkowane na zasadach ogólnych,

otrzymują świadczenia od kilku świadczeniodawców,

muszą uwzględnić w deklaracji zwrot nienależnie pobranych świadczeń,

uzyskiwali w trakcie roku podatkowego dochody poza granicami kraju

dokonują łącznego rozliczenia dochodów ze współmałżonkiem,

rozliczają pit     w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci

korzystają z ulg i odliczeń podatkowych,

chcą przekazać 1% swojego podatku organizacji pożytku publicznego.

Obliczając wysokość zobowiązania podatkowego w pit-36 lub PIT-37 należy uwzględnić kwoty, które zostały wykazane na formularzu PIT-40A.

Formularz samodzielnego rozliczenia PIT-36 lub PIT-37  wraz z załącznikami emeryt/rencista może przekazać do urzędu skarbowego osobiście, przez pocztę lub przez internet https://www.pitax.pl/ Ustawowy  termin złożenia zeznania PIT-36 i PIT-37 z mija  30 kwietnia (w 2017 r.2 maja).

Jeśli emeryt osiągał dodatkowo dochody opodatkowane na innych zasadach niż zasady ogólne, oprócz deklaracji PIT-36 lub PIT-37 dodatkowo musi zdecydować, jak rozliczyć pit np.ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z wynajmu mieszkania.

Emeryci/renciści  nie muszą wypełniać deklaracji pit za rok podatkowy, jeśli nie mają dodatkowych dochodów i nie chcą korzystać z odliczeń. Organ wypłacający emeryturę/rentę (ZUS, KRUS) po zakończeniu roku podatkowego w terminie do końca lutego ma obowiązek dokonać rozliczenia podatnika  z wypłacanej emerytury/renty, potrąconych składek i należnego podatku na formularzu PIT-40A i przekazać je emerytowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu.  

Jeżeli emeryt/rencista nie złoży zeznania PIT-36 lub PIT-37 do 30 kwietnia, deklarację PIT-40A urząd skarbowy potraktuje jako roczne zeznanie podatkowe emeryta/rencisty.