Połącznie PWiK i GOŚ. Krótkowzroczna polityka i zmarnowane szanse na niższe ceny

Uchwałą Nr XLV/289/26 z dnia 29 września 2026 r. Rada Miasta Kutno wyraziła zgodę na reorganizację spółki Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Kutnie (spółka przejmująca) poprzez połączenie ze spółką Grupowa Oczyszczalnia Ścieków Sp. z o.o. w Kutnie (spółka przejmowana). Wszyscy radni obecni na sesji głosowali za połączeniem spółek komunalnych, a wcześniej wszystkie komisje opowiedziały się jednogłośnie za projektem uchwały. Najważniejsze korzyści wynikające z połączenia spółek zostały przedstawione w uzasadnieniu do uchwały i nie ma potrzeby ich w tym miejscu przytaczać. Wypada jedynie zauważyć, że zaproponowane przez Prezydenta Miasta Mariusza Sikorę rozwiązanie jest słuszne, celowe, a nawet konieczne, dlatego nie dziwi, że uzyskało ono poparcie ponad podziałami politycznymi. Natomiast poważne zastrzeżenia i wątpliwości budzi decyzja Prezydenta Miasta o braku redukcji zatrudnienia w reorganizowanej spółce. Na sesji Rady Miasta podczas której podjęto omawianą uchwałę Prezydent oświadczył, że „pracy nikt nie straci” i że jedynie „będą stanowiskowe przeniesienia”.

Organy spółki przejmowanej (w tym zarząd i rada nadzorcza) wygasają z dniem połączenia spółek, którym jest dzień wpisu połączenia do rejestru przedsiębiorców KRS właściwego dla spółki przejmującej. Wtedy spółka przejmowana zostaje rozwiązana bez postępowania likwidacyjnego i przestaje istnieć. Zarząd w Grupowej Oczyszczalni Ścieków Sp. z o.o. jest jednoosobowy, zaś rada nadzorcza trzyosobowa. Oszczędność na wynagrodzeniach tych czterech osób to w sumie kwota około 430.000 zł rocznie.

Grupowa Oczyszczalnia Ścieków Sp. z o.o. zatrudniała w 2025 r. 39 pracowników. Po połączeniu spółek pracownicy spółki przejmowanej staną się z mocy prawa, czyli automatycznie pracownikami spółki przejmującej. Znaczna część z nich to pracownicy administracyjni, którzy zajmują stanowiska analogiczne, jak występujące w strukturze Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. Oczywistym jest, że po połączeniu spółek stanowiska zdublują się i te osoby są całkowicie zbędne w spółce przejmującej. Niestety zabrakło odwagi w podjęciu decyzji o redukcji zatrudnienia. Przed powstaniem spółki Grupowa Oczyszczalnia Ścieków Sp. o.o. oczyszczalnia ścieków była integralną częścią Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o., jednym z jej działów, takim samym jak Dział Wydobycia i Uzdatniania Wody, czy Dział Utrzymania Sieci. Zatem niezrozumiałe jest stwierdzenie Prezydenta Miasta, że prezes PWiK „opracowuje nową strukturę”. Wystarczy do schematu organizacyjnego PWiK dorysować prostokąt z napisem „Dział Oczyszczania Ścieków”. Wydaje się jednak, że Prezydent miał co innego na myśli, a mianowicie, że prezes PWiK szuka na siłę zajęcia dla osób aktualnie pracujących w GOŚ, stara się gdzieś poupychać ich w strukturze swojej spółki. Wszystkie osoby zatrudnione na stanowiskach robotniczych, w szczególności przy oczyszczaniu ścieków, czy gospodarowaniu osadami powinny nadal pracować w zreorganizowanej spółce PWiK, natomiast spośród pracowników administracji należy pozostawić jedynie kierownika oczyszczalni, głównego technologa, jednego inspektora i być może jedną laborantkę, chociaż stan kadrowy laboratorium PWiK dzięki efektywnemu wykorzystaniu czasu pracy pozwalałby na podjęcie się badań ścieków (oczywiście nie w tym samym pomieszczeniu, w którym jest badana woda ze względu na ryzyko kontaminacji). To co zaproponował Prezydent przy milczącej aprobacie radnych to działanie na szkodę spółki PWiK (nieuzasadnione wydatki na wynagrodzenia dla niepotrzebnych pracowników), a także na szkodę ogółu mieszkańców Kutna (racjonalne zatrudnienie przełożyłoby się na niższe ceny ścieków), to przykład, że interes jednostek jest ważniejszy niż interes społeczny. Jestem w stanie zrozumieć Prezydenta, bo pracownicy administracyjni GOŚ i PWiK to jego wyborcy, a wręcz ludzie obecnego układu władzy, natomiast niezrozumiałe jest stanowisko radnych opozycji z klubu Prawa i Sprawiedliwości, którzy poparli to kontrowersyjne rozwiązanie. Na marginesie wypada zauważyć, że oczywiście może okazać się, iż wśród pracowników administracyjnych GOŚ są osoby merytorycznie wybitne to redukcja powinna dotknąć zatrudnionych na zdublowanych stanowiskach pracowników spółki przejmującej, ponieważ kryterium doboru do zwolnienia nie może stanowić wyłącznie pochodzenie ze spółki przejętej.

Taryfa za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Miasta Kutno została zatwierdzona przez organ regulacyjny w dniu 14 kwietnia 2026 r. na okres 3 lat. W przypadku gospodarstw domowych obecnie cena wody wynosi netto 5,88 zł/m³ (plus opłata abonamentowa 3,38 zł/odbiorca/m-c), zaś cena ścieków wynosi netto 7,22 zł/m³ (plus opłata abonamentowa 3,38 zł/odbiorca/m-c). W ostatnim roku obowiązywania poprzedniej taryfy cena wody wynosiła netto 5,40 zł/m³, zaś cena ścieków netto 7,05 zł/m³.

Połączenie spółek komunalnych nie wpłynie na zmianę taryfy. Wynagrodzenia pracowników przejmowanej spółki GOŚ są jednym ze składników cenotwórczych ceny ścieków, a ponieważ połączenie nie spowoduje redukcji zatrudnienia to cena ścieków nie spadnie. Cena ścieków mogłaby ulec obniżeniu i to znacznemu, gdyby prowadzono racjonalną polityką kadrową, a na to zgodnie z zapowiedziami Prezydenta Miasta nie ma co liczyć. Z kolei cena wody nie ulegnie obniżeniu, ponieważ nie zmienią się wydatki ponoszone na produkcję i dystrybucję wody.

Na sesji Rady Miasta radny Robert Stępniewski poruszył istotną z punktu widzenia mieszkańców kwestię jakości wody, w tym jej wysokiej twardości. Odpowiadając jemu prezes PWiK Paweł Kieszkowski wskazał, że woda będzie ozonowana, zaś zmniejszenie jej twardości wiązałoby się ze znacznymi kosztami, co przełożyłoby się na cenę wody „plus 2 zł do m3”. Ozonowanie nie ma wpływu na twardość wody. Proces ten nie obniża poziomu twardości ogólnej, ponieważ ozon jako silny utleniacz nie reaguje z jonami wapnia, ani magnezu, które są odpowiedzialne za powstawanie kamienia. Prezes PWiK nie wskazał, jakie zabiegi w celu obniżenia twardości wody byłyby aż tak kosztowne, ale analizując aktualną cenę wody i prognozowany jej wzrost to można tu mówić o całkowitej wymianie technologii uzdatniania wody. Taki wzrost ceny wody byłby nie do przyjęcia dla mieszkańców Kutna, tym bardziej, że już obecnie ceny wody i ścieków są bardzo wysokie. W Kutnie ceny wody i ścieków dla gospodarstw domowych są wyższe, jak w Łodzi i w sąsiednich miastach naszego województwa – Łęczycy i Łowiczu.

Cena za odprowadzenie ścieków w Łodzi to 5,92 zł/m³ netto, a woda jest niewiele droższa 6,07 zł/m³ netto, co łącznie stanowi 11,99 zł/m³. W przypadku Kutna jest to łącznie 13,10 zł/m³ (woda 5,88 zł/m³ netto + ścieki 7,22 zł/m³ netto). Dlaczego Kutnianie płacą za zużycie wody i ścieki drożej niż w mieście wojewódzkim? W Łęczycy cena wody 5,47 zł/m³ netto + cena ścieków 6,39 zł/m³ netto = 11,86 zł/m³, zaś w Łowiczu cena wody 4,37 zł zł/m³ netto + cena ścieków 5,50 zł zł/m³ netto = 9,87 zł/m³. Dlaczego Kutnianie płacą za zużycie wody i ścieki drożej niż w sąsiednich miastach? Odpowiedź jest złożona. Wynika to z wysokich kosztów, a jest to spowodowane przerostem zatrudnienia i znacznymi kosztami pracy – wysokie wynagrodzenia i liczne finansowe gratyfikacje przewidziane w regulacjach wewnątrzzakładowych, różnymi wątpliwymi wydatkami prezesa Kieszkowskiego, których sztandarowym przykładem było nabycie limuzyny Volkswagen Passat, brakiem właściwego nadzoru ze strony rady nadzorczej, złożonej w większości ze zmęczonych życiem emerytów (dwoje z trzech przedstawicieli prezydenta już lata temu przekroczyło wiek emerytalny, zaś najstarszy z nich ma 72 lata) oraz z kolegów prezesa, który agitował pracowników za ich wyborem. Poza tym koszty związane bezpośrednio z produkcją i dystrybucją wody rosną, natomiast zmniejsza się sprzedaż wody, czyli przychody. Ze sprawozdań zarządu z działalności spółki PWiK za 2019 r. i 2025 r. wynika, że sprzedaż wody z wodociągu znacznie zmalała, przy utrzymującej się na porównywalnym poziomie sprzedaży wody gospodarstwom domowym. Oznacza to, że spadła sprzedaż wody dla przemysłu. Jak to możliwe, skoro w ciągu tych 6 lat w Kutnowskim Parku Agro-Przemysłowym oraz Podstrefie Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej powstało kilka nowych zakładów przemysłowych, a wiele istniejących zrealizowało poważne inwestycje lub rozbudowało swoje linie produkcyjne? Jest to spowodowane tym, że prezes PWiK doprowadził do utraty kluczowych odbiorców, którzy choć nie rozwiązali umów to zamiast kupować wodę z wodociągu uzyskali pozwolenia wodnoprawne na pobór wód podziemnych i zaczęli korzystać do celów produkcyjnych z własnych studni głębinowych. Czy Prezydent Miasta zdaje sobie sprawę z powagi problemu, czy wie ile zakładów przemysłowych w Kutnie ma pozwolenia wodnoprawne na pobór wód podziemnych i w jakiej ilości w skali roku pobierają one wodę z własnych ujęć? Oczywiście za tą indolencję PWiK zapłacimy wszyscy. Aby zapewnić PWiK niezbędne do działalności przychody corocznie podnosi się ceny wody i ścieków (taryfa jest na 3 lata, ale przewiduje coroczne podwyżki), a nadto po raz pierwszy w historii PWiK wprowadzono miesięczne opłaty abonamentowe (i to zarówno za wodę, jak i za ścieki), co samo w sobie jest dodatkową podwyżką. Natomiast jeżeli chodzi o wysokie koszty funkcjonowania oczyszczalni ścieków to są one spowodowane nie tylko wysokimi wydatkami osobowymi, ale również znacznymi kosztami związanymi z procesem oczyszczania ścieków. Problem jest w tym, że oczyszczalnia jest przeskalowana. Dla około 40-tysięcznego miasta wybudowano instalację o przepustowości 21 000 m3 ścieków na dobę, która spełnia kryteria oczyszczalni o równoważnej liczbie mieszkańców (RLM) powyżej 100.000. Z uwagi na wysokie ceny ścieków, w tym tzw. „opłat za przekroczenia” część zakładów przemysłowych przeprowadziło proekologiczne modernizacje, a niektóre nawet uruchomiły własne oczyszczalnie ścieków. Niestety zwykli mieszkańcy nie mają jak uciec przed wysokimi cenami ścieków.

Z publicznych wypowiedzi Prezydenta Miasta Mariusza Sikory można wywnioskować, że nie należy spodziewać się niczego dobrego dla mieszkańców Kutna.

Złe zarządzanie, brak odpowiedniego nadzoru zarówno ze strony rady nadzorczej (Prezydent jako były pracownik PWiK chyba sam nie wierzy w tę fikcję), jak i ze strony Miasta Kutno jako właściciela (jeden zapracowany urzędnik) oraz niechęć włodarzy miasta do podejmowania niepopularnych wśród swoich wyborców, choć koniecznych decyzji mogą skutkować dalszym wzrostem i tak już znacznie wywindowanych cen, mimo że dzięki połączeniu spółek powstała szansa obniżenia cen ścieków. Prezes PWiK na sesji stwierdził, że „koszty mają w ryzach”, ale biorąc pod uwagę jego dotychczasowe postępowanie to można nawet spodziewać się zakupu helikoptera. A tak poważnie to zawsze można skrócić obowiązywanie aktualnej taryfy i wystąpić o zatwierdzenie nowej z jeszcze wyższymi cenami i stawkami opłat.

Andrzej Witkowski