A jeśli komunikacja nie wygląda tak samo dla każdego? Mój głos ma znaczenie

A jeśli komunikacja nie wygląda tak samo dla każdego? Mój głos ma znaczenie. Posłuchaj mnie. Kampania AAC Fundacji „Pro Aperte” | 12–23 października 2026

Komunikacja jest jedną z najbardziej podstawowych potrzeb człowieka. Dzięki niej możemy wyrażać emocje, przekazywać informacje, budować relacje, podejmować decyzje, odmawiać, prosić o pomoc i wpływać na to, co dzieje się wokół nas. Mimo to wciąż bardzo często utożsamiamy komunikowanie się przede wszystkim z mową. A przecież człowiek komunikuje się na wiele sposobów – także wtedy, gdy nie używa słów.

Co dzieje się, gdy oczekujemy od wszystkich ludzi tego samego sposobu komunikacji? Osoba, która nie mówi, mówi niewyraźnie, potrzebuje więcej czasu na sformułowanie odpowiedzi albo korzysta z gestów, symboli czy urządzenia elektronicznego, może zostać błędnie uznana za osobę, która „nie ma nic do powiedzenia”. Tymczasem trudność w mówieniu nie jest równoznaczna z brakiem myśli, potrzeb, emocji, kompetencji czy własnego zdania.

AAC – Augmentative and Alternative Communication, czyli komunikacja wspomagająca i alternatywna

Jest to szeroka grupa metod, strategii i narzędzi wspierających osoby, które mają trudności z komunikowaniem się za pomocą mowy lub potrzebują dodatkowego sposobu wyrażania siebie. AAC może wspierać mowę, kiedy ta jest obecna, ale niewystarczająca, albo pełnić funkcję alternatywnego kanału komunikacji, gdy mowa nie jest dostępna lub nie jest funkcjonalna.

Warto podkreślić, że AAC to indywidualnie dobrany system komunikacji, który powinien odpowiadać na konkretne potrzeby człowieka, jego możliwości, środowisko życia oraz cele komunikacyjne. Dla jednej osoby odpowiednie mogą być symbole graficzne i prosta tablica wyboru, dla innej rozbudowany system wysokiej technologii. Kluczowe jest nie to, jak nowoczesne jest narzędzie, ale czy pozwala osobie skutecznie przekazać to, co chce powiedzieć.

Właściwie dobrane AAC może pełnić funkcję pomostu między intencją komunikacyjną a możliwością jej wyrażenia. Pozwala doświadczać sprawczości, dokonywać wyborów i uczestniczyć w relacjach. W praktyce oznacza to bardzo prostą zasadę: nie wybieramy między mową a AAC. Tworzymy takie warunki, aby człowiek miał dostęp do komunikacji, która jest dla niego funkcjonalna.

Nawet najlepsza tablica komunikacyjna czy najnowocześniejszy komunikator nie zadziała w pełni, jeśli otoczenie nie jest gotowe słuchać. Osoba korzystająca z AAC potrzebuje partnerów komunikacyjnych, którzy zaakceptują jej sposób porozumiewania się i będą konsekwentnie tworzyć okazje do komunikacji.

„Mój głos ma znaczenie. Posłuchaj mnie” – dlaczego rozpoczynamy tę kampanię?

Fundacja „Pro Aperte” rozpoczyna 12 października 2026 roku kampanię „Mój głos ma znaczenie. Posłuchaj mnie”, aby zwrócić uwagę na różnorodność sposobów komunikowania się i na znaczenie AAC w codziennym życiu. Przez czas trwania kampanii będziemy przybliżać AAC z różnych perspektyw: edukacyjnej, społecznej i praktycznej. Chcemy mówić nie tylko o tym, czym są symbole, tablice czy komunikatory, ale przede wszystkim o tym, co dzięki nim staje się możliwe – o podejmowaniu decyzji, wyrażaniu emocji, budowaniu relacji, niezależności i uczestnictwie w życiu społecznym.

Chcemy również zaprosić do refleksji osoby, które na co dzień nie mają kontaktu z AAC. Być może w naszym otoczeniu jest dziecko, nastolatek lub dorosły, który komunikuje się inaczej niż my. Być może widzimy gest, obrazek, urządzenie albo nietypową reakcję i nie zawsze wiemy, co ona oznacza. Pierwszym krokiem może być gotowość, by się zatrzymać i naprawdę posłuchać, nie każdy musi mówić tak jak my, aby to co ma do powiedzenia miało znaczenie.

Zapraszamy na social media Fundacji „Pro Aperte”, zachęcamy do śledzenia Kampanii !

Facebook : https://www.facebook.com/FundacjaProAperte/

Instagram : https://www.instagram.com/fundacjaproaperte/